Onderwijs gaat over zinnen

Column Theo Magito

Kinderen opvoeden tot mondige burgers. In staat om eigen keuzen te maken in werk en leven. Om op een maatschappelijk zelfstandige wijze zijn/haar individuele leven te leiden.

Mooie ambities voor onderwijs en opvoeding.  Waard om met alle mogelijke middelen na te streven. Maar het lijkt er op dat we jarenlang een te eenzijdige klemtoon bij deze ambities hebben gelegd. Alsof in bovenstaande zinnen vooral de woorden “……….mondige………..eigen keuzen………..zelfstandig………individueel….”  de nadruk hebben gekregen.  Zelfontplooiing tot het uiterste, uitmondend in moderne misvattingen als het Nieuwe Leren, leek de belangrijkste waarheid voor onderwijs en opvoeding te zijn. ‘Het kind centraal’ werd dat wel genoemd.

In het huidige debat klinken heel andere woorden uit de bovenstaande zinnen op: “…….opvoeden…….burgers………werk en leven………maatschappelijk…….”. Er doemt een nieuwe waarheid op: back to the basics, structuur in de opvoeding, scherpte in referentieniveau’s voor wat leerlingen moeten leren, meer nadruk op de vakinhouden dan op de sociale ontwikkeling.
Ongetwijfeld vormen deze thema’s zinvolle accenten in het heroveren van de volledige waarheid.

Maar ik waarschuw maar vast. Wie de thema’s en accenten omarmt zal op enig moment tot zijn/haar schrik ontdekken weer een waarheid met schaduwzijden te hebben beleden. Ambities met betrekking tot onderwijs en opvoeding zullen altijd gaan over vorming en kwalificatie. En dat vormt per definitie een ongemakkelijke combinatie waar een opvoeder en docent een evenwicht tussen moet zoeken. Wie alleen voor vorming of alleen voor kwalificatie kiest heeft daarom altijd ongelijk.
Onderwijs gaat over zinnen, niet alleen over woorden……