BB 655

Leerwinst met Goud Onderwijs

De CED-Groep werkt van oudsher aan gelijke kansen voor alle kinderen. In dat kader startte in schooljaar 2020-2021 het project Goud Onderwijs. Het project ving aan met een pilot in samenwerking met drie Rotterdamse schoolbesturen op zes basisscholen in Rotterdam. Deze pilot kreeg de naam Rotterdams Goud en duurt drie jaar. We weten dat een onderwijsinnovatie van dit formaat zeker tien jaar nodig heeft om tot volledig wasdom te komen, maar in deze eerste drie jaar wilden we kunnen beoordelen of Goud Onderwijs ook voor Nederland een kansrijke interventie is. Elk jaar zijn nieuwe onderwijsgroepen met Goud Onderwijs gestart en we volgen via o.a. het leerwinstonderzoek de ontwikkeling van hun onderwijsresultaten. Ter wille van de vergelijkbaarheid kijken we daarbij op alle pilotscholen naar de resultaten in de bovenbouw. In dit deelrapport bespreken we de resultaten na de eerste twee jaar.

Waarom Goud Onderwijs?

Geïnspireerd door de voortreffelijke resultaten van de Uncommon schools in de VS, ontwikkelde de CED-Groep Goud Onderwijs, een onderwijsverbetertraject aangepast aan het Nederlandse onderwijs. Het doel van deze aanpak is een aanzienlijke kwaliteitsverbetering op alle aspecten van het onderwijs door voortreffelijk onderwijs te bieden, waardoor de leerlingen hoge(re) resultaten halen. De drie pijlers voor het succes zijn:

  1. een effectieve schoolorganisatie
  2. een sterk curriculum
  3. een positieve schoolcultuur

Leerwinst als maat voor groei

Vooruitlopend op de resultaten van het implementatie- en effectonderzoek, uitgevoerd door de Erasmus Universiteit Rotterdam, kijken we in dit deelrapport al naar de leerwinst die de pilotscholen in de eerste twee jaar behaald hebben. We doen dit aan de hand van Leerwinst CED-Groep in een door de Inspectie van Onderwijs erkende manier, waarmee we de ontwikkeling van leerprestaties van leerlingen efficiënt kunnen analyseren en beoordelen.

Leerwinst is het verschil tussen de behaalde leergroei en de normale of verwachte leergroei. Daarmee is leerwinst een beoordeling van de behaalde leergroei.

De leerwinstberekeningen Goud Onderwijs zijn gebaseerd op de scores van de landelijk erkende toetsen.


De effecten van Goud Onderwijs tot nu toe

Voor de effecten van Goud Onderwijs op de leerprestaties van de leerlingen is gekeken naar de leerwinst bij technisch lezen, begrijpend lezen, spelling en rekenen.

Hierbij is gekeken naar 2 cohorten:

  • Cohort 2020-21: dit is de groep die twee jaar geleden in groep 6 is gestart met Goud Onderwijs (op dit moment groep 8). We noemen deze groep nu verder: Groep 8.
  • Cohort 2021-22: dit is de groep die vorig jaar in groep 6 is gestart met Goud Onderwijs (op dit moment groep 7). We noemen deze groep nu verder: Groep 7.

Opbrengsten Groep 8:

In deze groepen liggen de resultaten op het gebied van technisch lezen en spelling gemiddeld genomen de gehele schoolperiode rond het landelijk gemiddelde, met een dip in de coronaperiode. Goud Onderwijs is midden in deze coronaperiode gestart en zorgde er al snel voor dat de resultaten weer op het gemiddelde niveau kwamen, waarna de leergroei conform verwachting is verlopen.

De resultaten op rekenen en begrijpend lezen liggen gedurende de gehele schoolperiode al beduidend onder het landelijk gemiddelde, met in coronatijd een flinke val naar beneden. Met de aanpak van Goud Onderwijs zijn de corona-achterstanden ingehaald en is een flinke groei naar boven ingezet. We zien hier een grote en betekenisvolle leerwinst, met een groei die veel groter is dan je landelijk zou verwachten. Deze groeispurt is met name in het tweede jaar van Goud Onderwijs tot stand gekomen. Het landelijk gemiddelde niveau komt voor deze vakken in zicht, maar is nog niet bereikt.

Opbrengsten Groep 7:

Ook in deze groepen zien we dat de resultaten voor technisch lezen en spelling gedurende de hele schoolperiode rond het landelijk gemiddelde liggen. De leerwinst die geboekt is, is conform verwachting en daarmee voldoende om op dit niveau te blijven.

Voor rekenen en begrijpend lezen zien we vóór Goud Onderwijs een sterk dalende trend en opbrengsten die beduidend onder het landelijk gemiddelde liggen. Met Goud Onderwijs is een oplopende trend ingezet en voor rekenen zien we al betekenisvolle leerwinst.


Uit de leerwinstanalyses blijkt dat Goud Onderwijs een positief effect heeft op de leerprestaties van begrijpend lezen en rekenen. De leerlingen zijn (veel) meer gegroeid dan wat je normaal zou verwachten. Dit is een belangrijk effect, enerzijds omdat juist op deze vakken de achterstand het grootste is, en anderzijds omdat juist deze inzichtelijke vakken de fundamentele vaardigheden betreffen die van groot belang zijn voor de verdere ontwikkeling en schoolloopbaan van de leerlingen.

Dat de onderwijsresultaten flink gestegen zijn, is veelbelovend, maar we zien ook dat ze nog niet op het beoogde eindniveau zijn van wat we in Nederland verwachten. Het is dus zaak om vol te houden en te blijven zoeken naar verdere verbetermogelijkheden. Belangrijk is daarbij de vaststelling dat het effect van Goud Onderwijs groter is naarmate de leerlingen langer Goud Onderwijs krijgen.

Effect van Goud Onderwijs:

Wat is nu de bijdrage van Goud Onderwijs aan deze veelbelovende onderwijsresultaten? We zien het positieve effect op alle drie de pijlers van Goud Onderwijs:

  • Een schoolorganisatie waarin elke professional kan excelleren in zijn of haar eigen rol en daarbij intensieve ondersteuning ontvangt, o.a. van de inhoudelijk schoolleider.
  • Keuzes in het curriculum: een focus op de basisvaardigheden en daarbinnen een keuze voor de cruciale leerdoelen, waardoor er veel effectieve leertijd is.
  • Een positieve schoolcultuur, gericht op leren. Door het stellen van duidelijke regels en routines ontstaat er rust en regelmaat in de school; dat brengt duidelijkheid en structuur, maar ook plezier in leren waar alle leerlingen en onderwijsprofessionals van profiteren.

De komende jaren hopen we deze verklarende factoren in samenwerking met de Erasmus Universiteit verder te verkennen en overdraagbaar te maken.

Toekomst: op naar meer Goud Onderwijs en meer leerwinst

Onze leerwinstanalyses laten veelbelovende resultaten van Goud Onderwijs zien. Dat geeft vertrouwen in de kwaliteit van deze interventie en het geeft inspiratie om door te gaan, zowel op de huidige scholen als op de nieuwe scholen die komend schooljaar gaan starten.

Onderwijsverbetering is een zaak van lange adem, ook dat blijkt uit deze resultaten. Een meerjarige intensieve inzet is nodig om de resultaten op het gewenste eindniveau te krijgen, waarmee we kinderen gelijke kansen bieden op een mooi vervolg in hun onderwijs en in hun burgerschap.

Samen met de scholen zetten wij ons de komende jaren dan ook in voor meer mooie en aantoonbare opbrengsten met Goud Onderwijs.

Meer informatie

Meer informatie over Goud Onderwijs? Kijk op www.cedgroep.nl/goudonderwijs

Edwin Vugts 2

Vind je dit interessant voor jouw bestuur, stichting, gemeente of school?

Neem contact met Edwin Vugts

Direct contact
x