Schermafbeelding 2023 01 09 142532

Werken aan didactische vaardigheden van vso-docenten met werkplekleren

Werkplekleren voor docenten in het vso is een CED-interventie waarbij docenten met behulp van competentiegerelateerde werkopdrachten worden getraind in het toepassen van belangrijke didactische bouwstenen.

In schooljaar 2024-2025 hebben Praktikon en KBA Nijmegen, een onderzoek uitgevoerd naar de implementatie en effecten van Werkplekleren. De resultaten van het onderzoek worden later dit jaar door NRO gepubliceerd. 

Wat houdt de interventie in? 

Werkplekleren voor leraren in het vso is een aanpak waarbij leraren in de dagelijkse lespraktijk aan de hand van concrete werkopdrachten leren hoe ze belangrijke leerstrategieën (dat zijn manieren waarop leerlingen kunnen leren) kunnen gebruiken in hun lessen. Het doel is om de leskwaliteit te verhogen, zodat hun leerlingen meer kunnen profiteren van hun lessen. Leraren krijgen feedback op hun lessen door een getrainde coach en leraren gaan ook bij collega-docenten in de klas observeren. Deze leerstrategieën zijn gebaseerd op de 12 bouwstenen voor effectieve didactiek. 

De CED-interventie werkplekleren veronderstelt verandering teweeg te brengen in de manier van lesgeven van docenten in het VSO. We gaan hier in op lange termijn doelen, voorwaarden en middelen, aannames en de interventie (Theory of Change). 

De lange termijn doelen van het toepassen van de interventie werkplekleren zijn dat leraren hun leerprocessen duurzaam reguleren en hun lessen didactisch versterken. We nemen aan dat door werkplekleren toe te passen op de implementatie van de 12 bouwstenen de leerlingen meer profiteren van de lessen. Daarnaast nemen we aan dat doordat leraren betere lessen geven, dit invloed heeft op het gedrag van leerlingen: leerlingen zijn meer betrokken en taakgerichter. We gaan er ook vanuit dat leraren het beste leren door het geleerde direct toe te passen in de praktijk waarbij samen met collega’s wordt geleerd en gereflecteerd en dat zij feedback krijgen op hun lessen van een expert, zoals in een professionele leergemeenschap.  

Werkplekleren figuur

De interventie wordt dan ook ingericht volgens de principes van learning on the job waar vakkundige begeleiders in dit geval de twaalf bouwstenen aanbieden in een training op basis waarvan leraren hun lessen verbeteren. De begeleiders (inclusief de intern opgeleide begeleiders) observeren, begeleiden, monitoren bij verbeterslagen elk van de deelnemende leraren verspreid over het cursusjaar. Bovendien gaan de leraren bij elkaar kijken in de klas en reflecteren op hun voortgang in een professionele leergemeenschap PLG. In figuur 1 is weergegeven hoe werkplekleren eruitziet.

Ook bij de begeleiding van de leraren tijdens werkplekleren worden de bouwstenen toegepast: 

  • Spreid oefening met leerstof in de tijd 
  • Aansluiten op de voorkennis en ervaring: opdracht kiezen die voortbouwt op de competenties
  • Leerstof actief laten verwerken
  • Stimuleren van effectief leren door vast stramien. 

Wat heeft de docent eraan? 

De docent scherpt de didactische competenties aan en breid het handelingsrepertoire uit door de theorie direct in de praktijk toe te passen. Dit doet de docent niet alleen, het leren is coöperatief samen met de collega’s.

Meer informatie? 

Neem voor vragen over de training en/of de interventie van Werkplekleren contact op met Marloes Hoogendoorn, m.hoogendoorn@cedgroep.nl

Praktikon logo
KBA Nijmegen logo
Logo in rondje
x