Taakspel bewezen effectief: spelend naar rust in de klas

Wesley bestaat niet echt. Maar iedere leerkracht kent kinderen als Wesley. Uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat leerlingen steeds meer ongewenst gedrag laten zien in de klas. Dit maakt je werk als leerkracht er niet leuker op. Het is een bron van stress, en kan maken dat je gaat twijfelen: kan ik dit nog wel? Logisch dat scholen op zoek zijn naar manieren om het gedrag van leerlingen positief te beïnvloeden.

Uit de negatieve spiraal 
Als je met een gedragsaanpak aan de slag gaat, dan wil je natuurlijk dat het wérkt. Uit onderzoek in het primair onderwijs blijkt dat Taakspel effectief is: het vermindert regelovertredend gedrag en zorgt voor een positief klassenklimaat. Ook is aangetoond dat Taakspel zorgt voor minder pesten. Zo kom je al spelend uit de negatieve spiraal en tot meer rust in de klas.  

Wat is Taakspel? 

Bij Taakspel draait het allemaal om het bevorderen van taakgericht gedrag. Dus: leerlingen die rustig en met focus aan opdrachten werken. Taakspel helpt de leerkracht om het gedrag op een positieve manier te sturen. Tijdens het spel stimuleren de leerlingen elkaar om zich aan de regels te houden die de kinderen samen met jou hebben afgesproken. Die regels zijn allemaal positief geformuleerd: 
 
Ik ben stil in de gang. 
Ik steek mijn vinger op als ik iets wil vragen. 

Het spel bevat allerlei mechanismen die ervoor zorgen dat het écht werkt. Hoe ziet dat eruit in de praktijk?  

Taakspel in de praktijk 

De kinderen werken in teams, die jij als leerkracht zorgvuldig samenstelt. Ieder team krijgt een aantal kaartjes. Je spreekt met de groep een beloning af. Denk aan: langer buiten spelen, of extra voorlezen uit dat spannende boek.  

Houdt iemand uit het team zich niet aan een klassenregel? Dan verliest het team een kaartje. Dit maakt dat leerlingen elkaar gaan aanspreken. Iedereen wil natuurlijk de beloning in de wacht slepen.  

Heel belangrijk: je corrigeert het gedrag van de leerlingen níet, maar haalt alleen een kaartje weg. 

Zo voer je Taakspel in  
De aanpak van jou als leerkracht is cruciaal voor het effect. Daarom kun je Taakspel alleen gebruiken als je het Taakspelcertificaat hebt behaald. In een training van twee dagdelen ontdek je de fijne kneepjes van het spel en leer je hoe je groepjes slim indeelt. Tussendoor ga je ermee aan de slag, zijn er klassenbezoeken en zul je merken dat je het spel in steeds moeilijkere situaties kunt spelen. Een interne Taakspelcoach neemt de observaties na de implementatie over.  

Wat Taakspel jou gaat brengen 

Een belangrijke vaardigheid die je gaat beheersen: kristalheldere gedragsinstructies geven. Welk gedrag verwacht je precies? Ook leer je gedrag te belonen en negeren. Je zou misschien denken: is dat een trucje, dat slechts tijdelijk effect heeft? Maar je zult merken dat je het spel op een gegeven moment niet meer nodig hebt. Er is dan in de groep intrinsieke motivatie ontstaan om het gewenste gedrag te laten zien. Neemt het regelovertredende gedrag weer toe? Dan pak je het spel er zo weer bij.   

Correcties kunnen leiden tot een negatieve spiraal. Maar het gaat nog verder dan dat. Als je veel negatieve aandacht geeft aan een leerling, dan willen de andere kinderen ook minder te maken hebben met dat kind. Andersom werkt het ook zo. Positieve aandacht van de leerkracht verbetert het imago van leerlingen. Dit betekent een positieve invloed op drie lagen:  

• een betere relatie tussen leerkracht en leerling 
• een betere relatie tussen leerlingen onderling
• een positiever zelfbeeld voor individuele leerlingen 

Jij bent dus echt een rolmodel voor de groep. En daarmee van onschatbare waarde voor alle Wesley's die je nog in je groep gaat krijgen.  

Pas Taakspel aan je onderwijssoort en groep aan 
Taakspel is geschikt voor jonge kinderen en het primair- en gespecialiseerd onderwijs.

In de kleuterklassen leren leerlingen wat gewenst gedrag is op school. Onze Taakspeladviseurs merken dan ook dat er in de kleutergroepen veel behoefte is aan Taakspel. Er is een aparte versie van Taakspel voor kleuters, met hetzelfde principe.

Werk je in het gespecialiseerd onderwijs, of heb je een hele ingewikkelde groep? Dan kun je het spel eenvoudig aanpassen. Start bijvoorbeeld met minder regels, speel korter en maak de groepjes kleiner. Gaat het juist goed? Dan kun je uitbreiden naar regels voor op de gang, of op het schoolplein. 

We bespreken graag de mogelijkheden.