Hoe lezen er iedere dag bij hoort op de Bosseschool

Terugkijkend is het simpel. Op de Bosseschool in Middelharnis leest elke groep een half uur stil. Drie keer in de week zijn er mini-leeslessen. Ook als het hectisch is, ook als er een invaller is: lezen gaat elke dag door. En dat werpt zijn vruchten af. Hoe heeft de school dit voor elkaar gekregen?

Inge Noordzij, leerkracht groep 5, vertelt over de implementatie van LIST-lezen. ‘De leesmotivatie daalde en we waren op zoek naar een doorgaande lijn. We wilden niet aan werkboekjes gebonden zijn, maar aan de slag met echte boeken.’ Een werkgroep ging aan de slag en vergeleek verschillende methodes en aanpakken. ‘Zo zijn we op LIST-lezen uitgekomen. Geert Vermeegen van de CED-Groep heeft ons begeleid bij de implementatie. Hij heeft ons stap voor stap meegenomen. Dat vonden we heel fijn.’

Hoe ziet zo'n implementatie eruit? ‘Dat is geen kant-en-klaar verhaal,’ legt Inge uit. ‘Het is voor iedere school anders. Bij ons zijn we in groep 5-8 gestart met het stevig neerzetten van voortgezet technisch lezen. Die aanpak hebben we verankerd. Ook zijn we gestart met mini-leeslessen.’

In de video vertelt Inge over de LIST-implementatie, kijk je mee in haar klas en is een leerling aan het woord.

LIST in de praktijk

In de video vertelt Inge Noordzij, leerkracht groep 5, over de implementatie van LIST-lezen. Je krijgt een inkijkje in haar klas. Leerling Valerie Roos vertelt over haar plezier in boeken en over het leesonderwijs door haar leerkrachten.

Inge: 'We zochten een doorgaande lijn waarin we vooral wilden insteken op leesmotivatie en leeskilometers en vooral echt met boeken werken. En toen zijn we bij LIST-lezen uitgekomen. Het is geen kant-en-klaar pakket of boekje wat je volgt. Dus daar zijn we het eerste jaar helemaal goed in begeleid. Ons grootste doel eigenlijk, wat we met LIST graag wilden bereiken, is dat er echt leeskilometers gemaakt worden. Omdat wij heel erg achter meer lezen staan. Dat het gewoon heel erg helpt in het groeien in lezen. En dat is ook wat we zien. Er worden meer leeskilometers gemaakt. Er worden andere boeken gepakt. Er is meer oog voor andere boeken die misschien niet zo snel uit de bieb worden gepakt.'

Valerie: 'Het boek dat ik nu aan het lezen ben, dat is Brief voor de Koning. En ik vind het een heel leuk boek. Ik vind het heel spannend ook. Soms is het ook best wel grappig.'

Inge: 'Ja, dus voorheen stond lezen wel op het rooster. Als ik even kijk naar groep 5 tot 8, dan stond het er wel op, maar het was niet echt een duidelijke afspraak van elke dag of hoe lang per dag. Dus het was niet altijd een half uur. Na dat eerste jaar hebben we met elkaar die afspraak gemaakt en dat geborgd, dat iedere dag een half uur op het rooster staat en ook echt gebeurt.'

Valerie: 'Mijn juf die leest ook heel vaak goed voor. En mijn meester leest ook best wel vaak voor. En dat vind ik altijd wel heel fijn.'

Inge: 'Dus hoe de dag ook loopt, of het hectisch is of als er een invaller moet komen of wat dan ook: dat lezen, dat gaat door. Als je allemaal het belang ziet waarom je het doet en je maakt daar dan met elkaar afspraken over, met dat in je achterhoofd, dan kan het inderdaad eigenlijk zo simpel zijn, want dit is wat we doen. De grootste verandering die ik terugzie nu we met LIST bezig zijn, is de betrokkenheid van de kinderen. Betrokkenheid bij het lezen, betrokkenheid bij de boeken.'

Valerie: 'Als ik een woord heb dat ik niet begrijp, dan kan ik altijd naar mijn juf of meester toe gaan en dan weet ik het altijd wel.

Elke dag leestijd op het rooster
Hoe zorgen we ervoor dat er iedere dag kans is om leeskilometers te maken? Hoe maken we leerlingen enthousiast voor boeken met de mini-leeslessen? Met die vragen ging de school van start. ‘Echt tijd voor lezen. Dat is wat we nodig hadden. Het is gewoon heel helpend als er elke dag een half uur stillezen op het rooster staat.’ Hoewel dat eerder ook al op het rooster stond, maakt het een doorslaggevend verschil dat daar nu hele duidelijke afspraken over zijn.

‘Ook als het hectisch is. Ook als er een invaller is. Lezen gaat elke dag door. Dat is hoe we het hier doen.

Waarom lukt het nu wel? ‘We hebben nu alle neuzen dezelfde kant op,’ vertelt Inge. ‘We zien allemaal het belang ervan in en weten waarom we het doen. We geven lezen de aandacht die het verdient. Drie keer per week een mini-leesles is ook echt een schoolafspraak geworden. Dat geeft duidelijkheid.’ Werken met LIST vraagt wat creativiteit van het team. ‘Een mini-leesles of een leesvraag bedenken is niet moeilijk, maar je moet het wel oefenen. Daar helpen we elkaar ook mee. Geert heeft ons hier ook heel goed in meegenomen. En ook: hoe observeer je de groei? Wat doe je daar vervolgens mee?’

Betrokken leerlingen
De grootste verandering die Inge ziet: ‘De betrokkenheid van de kinderen, bij het lezen en bij de boeken.’ De leesvragen die zij stelt bij de mini-leeslessen vindt Inge heel bijzonder. ‘Je vraagt bijvoorbeeld naar spiegels, naar dingen waar de kinderen zich in herkennen. Ze zien die spiegels in de boeken die ze lezen. Ze herkennen zich op hun eigen manier, maar ze voelen allemaal die betrokkenheid.’ Betrokkenheid leidt tot motivatie. Dat ziet Inge ook echt terug in de klas.

Een mini-leesles van juf Inge

Tussenmeting: enorme groei
Verandering geeft altijd spanning in een school. ‘Zeker als het een verandering is die om lef vraagt,’ zegt Inge. ‘Want je moet wel kunnen loslaten met LIST. Durven we dit? Kunnen we dit?’ Gelukkig waren de resultaten snel zichtbaar, wat het team motiveerde om door te gaan. ‘Kinderen lezen meer, voelen zich betrokken en ze pakken andere boeken. Ze maken elkaar enthousiast en komen vertellen dat ze een boek uit de bieb in Middelharnis hebben gehaald. Als ze stillezen, dan lezen ze ook echt in plaats van te staren en te bladeren. De tussenmeting laat enorme groei zien.’

‘Het fijne van LIST is dat je heel snel resultaat ziet in de klas.’

Inmiddels implementeert de Bosseschool LIST in groep 3 en 4. ‘We doen het stap voor stap, totdat we een volledige doorgaande lijn hebben.’

Wat leerlingen nodig hebben
Vorig jaar won ze nog de voorleeswedstrijd. Als iemand van lezen houdt, is het Valerie Roos uit groep 6 wel. En toch kan zelfs Valerie het punt bereiken dat ze geen zin heeft om te lezen.
‘Voor mij is het belangrijk dat het stil is en dat ik een goed boek heb, want dan kan ik me beter inleven in het verhaal. Dan vind ik het heel fijn om te lezen. Als het niet stil is, dan heb ik er eigenlijk niet zo'n zin meer in.’

Gelukkig zorgen de twee leerkrachten van groep 6 daar wel voor. ‘Ze lezen ook heel vaak en goed voor. Dat vind ik altijd zo leuk.’

Valerie Roos, groep 6

Meer weten over LIST-lezen?

Op naar goede en gemotiveerde lezers

Ontdek LIST-lezen