‘Leren door ervaring is het belangrijkste doel’

 Aansluiting bij de visie 

‘Het was eigenlijk makkelijk om te kiezen voor de vernieuwde Uk & Puk Editie 2,’ vertelt Soraya. ‘We werken er al jaren mee en het is bij veel medewerkers bekend. Verder past Uk & Puk Editie 2 mooi bij onze visie: het kind zien als geheel en het eigen ontwikkelingsproces centraal stellen. Ook wil de organisatie meer cyclisch gaan werken, wat ook onderdeel is van de aanpak.’  

Aansluiten bij het kind 

Het doel centraal stellen, niet de activiteiten. Inspelen op spontane situaties, de belangstelling van de kinderen volgen. Daar draait het allemaal om. Binnen een thema kun je steeds inspelen op de beleving van het kind. ‘Een pedagogisch professional was bezig met het thema Groei en bloei,’ geeft Soraya als voorbeeld. ‘De kinderen raakten enthousiast over een bij en daar is ze toen op doorgegaan. Wat is een bij? Ze zocht er een boekje en materialen bij. Dit ontstond uit het initiatief van de kinderen, maar paste prima binnen het thema.’ 
 

Gerichter kijken 

Ook het cyclisch werken sluit hierop aan. ‘Voorheen draaide alles meer om het uitvoeren van de activiteiten,’ legt Gertie uit. ‘Nu vragen we van pedagogisch professionals om gericht te kijken: welke behoeftes zie je? Wat neem je mee naar volgende week? Waar liggen de kansen?’ Judith vult aan dat een koppeling met het kindvolgsysteem helpend is. ‘De collega's kunnen dan veel gerichter de doelen gebruiken. Dat geeft houvast. Het gaat dan niet om lijstjes, maar om zien wat het kind vraagt.’ 

Dubbele scholingstijd: zelf ervaren 

Voor de Uk & Puk-nascholing van de ve-gecertificeerde pedagogisch professionals kozen Soraya, Gertie en Judith er als interne Uk & Puk-trainers voor om niet twee maar vier scholingsbijeenkomsten te plannen. ‘We willen overal diep op in kunnen gaan, en tijd hebben om collega's de stof zelf te laten ervaren,’ zegt Gertie. Judith: ‘We willen dat ze kunnen meemaken wat de kinderen ook ervaren. Dus aansluiten bij de praktijk en direct toepassen. Hier krijgen we hele leuke reacties op. Dat was ook ons grootste inzicht uit de training die we zelf hebben gevolgd. Ervaring is het belangrijkste doel. Niet alleen voor kinderen, maar ook voor volwassenen.’ 

Een voorbeeld 

Alle drie denken ze lachend aan hetzelfde voorbeeld: de puntpaprika. Gertie legt het uit. ‘Om aan de medewerkers duidelijk te maken hoe kinderen taal leren, laten we het Turkse woord voor puntpaprika zien. Niemand van het team kent dat woord. Wat denk je dat het is, vragen we dan. Stap twee is een plaatje. Waar denk je nu aan? Vervolgens maken de deelnemers de paprika in groepjes open. Wat zie je? Wat ruik je? Wat proef je? Die ervaring zorgt ervoor dat je het woord beter in je brein opslaat en kunt ophalen als je het nodig hebt. Dat is precies wat we ook willen met de kinderen.’ 

Eenheid creëren 

Een voordeel van goed opgeleide interne trainers, is dat het mogelijk is om tot één lijn te komen, vindt Judith. ‘Eigenlijk werkte iedereen anders, ook doordat het lang geleden is dat collega's geschoold zijn in Uk & Puk. Dat zorgde voor weerstand, die wij nu kunnen wegnemen. Er wordt nu van de collega's verwacht dat ze thema’s op een afgesproken manier voorbereiden en evalueren. Dat laatste is belangrijk, want dan kunnen we bijschaven en bekijken hoe het de volgende keer zo nodig anders kan.’ 
 

Tijd voor implementatie 

Om te zorgen dat ook leidinggevenden en ib’ers goed weten waar medewerkers mee bezig zijn, organiseren de interne trainers een aparte bijeenkomst voor hen. ‘Het is belangrijk dat zij weten dat er tijd en ruimte nodig is om de thema's voor te bereiden en te evalueren,’ zegt Soraya. ‘Dit kunnen ze meenemen in de jaarplannen.’ 

De kleine stappen zien 

Zien de interne trainers in de groepen terug wat ze willen, na de scholing van vier dagdelen? Gertie weet: het gaat om kleine stapjes. ‘Niet iedereen is nu opbrengstgericht aan het werken. En iedere locatie is anders. Maar er gebeuren mooie dingen, waar we echt complimenten voor kunnen geven. Medewerkers observeren meer, stellen betere vragen, werken meer in kleine groepjes dan in een grote kring, waardoor de betrokkenheid van de kinderen toeneemt. Het enthousiasme is er volop.’ 

De grootste verandering 

Gedreven gaan de interne trainers verder met de implementatie van Uk & Puk Editie 2. ‘Het mooie is: we kunnen de medewerkers steeds weer terugbrengen naar de visie,’ besluit Judith. ‘Wat zie je bij de kinderen? Waar ga je in mee? Welke kant ga je volgen? Dat is wezenlijk anders dan werken met een pasklaar format en doet een heel ander beroep op de pedagogisch professionals. Dat is de grootste verandering.’