Dit is de Staat van het Voortgezet Onderwijs

De belangrijkste kansen

1 Cyclisch werken biedt grote kansen voor duurzame verbetering 

Terwijl een cyclische aanpak voorwaardelijk is voor duurzame verbetering, scoort ongeveer 32% van de scholen een onvoldoende op kwaliteitszorg. Na een herstelopdracht blijkt dat veel scholen tijd en ondersteuning nodig om dit duurzaam te borgen. Scholen zijn vaak sterk in het maken van plannen en documenten. Dat is een mooi begin. Nu is het tijd om beleid effectief te maken en zichtbaar in de dagelijkse onderwijspraktijk.   

→ Duurzaam verbeteren

2. Scholen zoeken grip op leskwaliteit 
16% van de scholen scoort onvoldoende op pedagogisch-didactisch handelen. 49% krijgt een herstelopdracht op dit punt. Onderwijskwaliteit ontstaat in de klas. Juist hier liggen belangrijke kansen.   

• onderwijs op maat en differentiëren in de les
• zicht houden op waar leerlingen staan in hun leerproces. 

Deze thema’s spelen in alle onderwijssoorten, maar zijn het meest zichtbaar in het vmbo, gevolgd door havo en vwo. Met gerichte ondersteuning is hier aantoonbaar veel winst te behalen.  

→ Vaardigheden versterken

3. Basisvaardigheden vragen om vakoverstijgende aanpak 

Op het gebied van basisvaardigheden krijgt 73% van de scholen een herstelopdracht. Het gaat daarbij niet alleen om taal en rekenen als aparte vakken, maar om didactisch vakmanschap van alle docenten.  De boodschap is helder: iedere docent is ook een taaldocent. Voor de weg naar duurzame verbetering is het de kracht van het team die het verschil gaat maken. Iedereen draagt bij aan basisvaardigheden, vanuit het eigen vak.   

→ Taalgericht vakonderwijs

4. Burgerschap vraagt om didactische vertaling 

Ook voor burgerschap geldt dat scholen veel initiatieven ontwikkelen. De volgende stap: meer samenhang en de doorwerking in de les. 65% van de vo-scholen krijgt een herstelopdracht op burgerschap. De kernvraag voor scholen is: welke visie en welk profiel wil je als school laten zien, en hoe wordt dat zichtbaar in het dagelijks handelen in de klas? 

→ Sterk burgerschapsonderwijs

Zoeken naar grip
De Staat van het Onderwijs 2025 laat zien dat veel scholen in het voortgezet onderwijs zoeken naar grip op:

• cyclisch werken en kwaliteitszorg
• systematische verbetering van leskwaliteit
• vakoverstijgend werken aan basisvaardigheden
• en samenhangend burgerschapsonderwijs 

Dat zijn complexe opgaven, maar juist daarin liggen duidelijke aanknopingspunten en kansen voor gerichte ontwikkeling. 

Heldere richting 
De richting is helder: duurzame verbetering begint in de klas en vraagt om planmatig en gezamenlijk handelen. Met aandacht voor didactisch vakmanschap en cyclisch werken bouwen jullie stap voor stap aan sterke onderwijskwaliteit.    

We kunnen ons voorstellen dat je behoefte hebt om te sparren over de volgende stappen in de ontwikkeling van jullie onderwijs. Je kunt hiervoor altijd contact opnemen, natuurlijk vrijblijvend. Mooi om mee te nemen bij de onderbouwde plannen voor de structurele bekostiging basisvaardigheden.